ZIEKTE · SUIKERBIET
Rhizomanie
Rhizomanie is het ziektebeeld van het bietenrhizomanievirus (BNYVV). Aangetaste bieten blijven achter en vormen door afstervende haarwortels steeds nieuwe fijne zijwortels: de kenmerkende wortelbaard.
Zo herken je deze ziekte
- De penwortel is ingesnoerd of slecht gevormd en draagt een dichte baard van fijne zijwortels.
- Een aangetaste plant kan als bleke 'blinker' met verlengde, steil rechtopstaande bladstelen boven het gewas uitsteken.
- Bij doorsnijden kan vanuit de wortelpunt een bruine verkleuring van de vaatbundels zichtbaar zijn.
Kijk in deze volgorde
- Bekijk eerst het patroon in gewas of plant.
- Zoom daarna in op het aangetaste plantdeel.
- Controleer pas daarna het beslissende detail.
Waar kijk je? Vergelijk een afwijkende biet met een gezonde plant en inspecteer vooral de volledige wortel en de doorsnede.
Welk patroon zie je? Plekken met achterblijvende bieten; individuele blinkers kunnen boven het gewas opvallen.
Hoe ontwikkelt het zich? Afstervende haarwortels worden steeds vervangen, waardoor de wortelbaard dichter wordt en de penwortel achterblijft.
Wanneer zie je het vaker? Natte, slecht ontwaterde grond bevordert een vroege infectie door de bodemgebonden overbrenger Polymyxa betae.
Beslisregel
Een ingesnoerde biet met uitgesproken wortelbaard en eventueel een blinker past bij rhizomanie; kijk altijd of echt rot of cysten ontbreken.
Let op: Baardvorming en vergeling kunnen ook andere oorzaken hebben. Bevestiging kan nodig zijn, zeker bij mogelijke resistentiedoorbraak.
Niet verwarren met
Rhizoctonia geeft bruin tot zwart ingezonken rot. Bietencysteaaltjes kunnen veel zijwortels geven, maar daarbij zijn vrouwtjes of cysten op de wortels te vinden.
Zo verklein je de kans
- Controleer suikerbiet regelmatig en kijk extra na omstandigheden die deze aantasting bevorderen.
- Werk schoon en voorkom verspreiding van rhizomanie via plantmateriaal, handen of gereedschap.
Wat kun je doen?
Vergelijk bij rhizomanie meerdere kenmerken voordat je een conclusie trekt. Noteer waar en wanneer je de aantasting ziet. Volg daarna het teeltprotocol en het actuele etiket.
Vakbronnen
Oefen rhizomanie en meer dan 200 andere onderwerpen in de Examentrainer.
Start gratis oefening →