WUR vindt residuen van gewasbescherming in Natura 2000-gebieden
WUR trof in een eerste verkenning residuen van gewasbescherming aan in Natura 2000-gebieden. De effecten zijn niet aangetoond, maar ook niet uit te sluiten.
Ligt jouw perceel tegen een natuurgebied aan? Dan is dit onderzoek de moeite waard. Wageningen University & Research vond resten van gewasbeschermingsmiddelen in Natura 2000-gebieden op het land, tot diep in die gebieden en vooral in planten. Of dat schadelijk is voor de natuur, kon het onderzoek niet vaststellen. Nieuwe Oogst vatte het samen als “niet duidelijk”.
Wat is er gevonden?
De onderzoekers gebruikten bestaande meetgegevens uit 12 Natura 2000-gebieden. Het ging om 13 bodemmonsters en 63 plantmonsters. Daarin vonden ze 84 verschillende werkzame stoffen en afbraakproducten. Zo’n afbraakproduct heet een metaboliet: het middel valt uiteen in andere stoffen, en die kunnen langer blijven zitten dan het middel zelf.
In de bodem werd geen enkele ecologische grenswaarde overschreden. Die grenswaarden zijn streng afgeleid. In een deel van de plantmonsters lagen de concentraties hoger. Effecten op gevoelige soorten zijn daardoor niet helemaal uit te sluiten. Aangetoond zijn ze in deze verkenning ook niet.
Hoe hard is deze uitkomst?
Niet erg hard, en WUR zegt dat zelf ook. Dit is een eerste verkenning met een klein aantal monsters.
Er ontbreekt bovendien kennis op twee punten. Wat doet langdurige blootstelling aan lage hoeveelheden? En wat gebeurt er als meerdere stoffen tegelijk aanwezig zijn? Dat laatste heet een gestapeld effect.
Daar komt bij dat er nu vooral incidenteel wordt gemeten, zonder vaste methode. Daardoor is lastig te zien of iets toeneemt, afneemt of ergens vaker voorkomt. De onderzoekers trekken dus geen harde conclusies. Ze pleiten voor beter en systematischer meten.
Wat betekent dit voor jou?
In je werk. Er verandert nu niets aan je etiket of je toelating. Het onderbouwt wel waarom bufferzones, driftreductie en de juiste doppen ertoe doen, juist langs randen, watergangen en natuurgebieden.
In je portemonnee. Op korte termijn niets. Wordt er straks systematisch gemeten rond natuurgebieden, dan kan dat op termijn tot strengere eisen leiden voor percelen die daaraan grenzen.
In je administratie. Kun je aantonen hoe je hebt gewerkt? Denk aan dopkeuze, spuitdruk, weersomstandigheden en afstand tot de rand. Dat soort vastlegging wordt belangrijker naarmate toezicht en meting toenemen.
Later. Dit onderzoek is een startpunt, geen eindpunt. Het gesprek over gewasbescherming rond Natura 2000 gaat hiermee door, en dat raakt vooral bedrijven die dicht bij zulke gebieden liggen.
Wat kun je nu doen?
- Kijk welke van jouw percelen grenzen aan een natuurgebied of watergang.
- Controleer voor die percelen je dop- en drukkeuze op driftreductie.
- Spuit daar niet bij ongunstig weer, ook niet als het schema knelt.
- Leg vast wat je hebt gedaan, zodat je het later kunt laten zien.
Hoe blijf je dit bijhouden?
Drift, bufferzones en techniek zijn precies de onderwerpen uit het thema Veiligheid en Techniek van je nascholing. Onderzoek als dit laat zien waarom die kennis blijft schuiven.
Ben je toe aan punten? Bekijk dan hoe je je spuitlicentie verlengt en welke bijeenkomsten voor jouw licentie meetellen.
Veelgestelde vragen
Heeft WUR schade aan de natuur aangetoond?
Nee. In de bodem werden geen overschrijdingen van de streng afgeleide ecologische grenswaarden gevonden. In sommige plantmonsters lagen de concentraties hoger, waardoor effecten op gevoelige soorten niet volledig zijn uit te sluiten, maar ze zijn in dit onderzoek ook niet aangetoond.
Wat kan ik als teler met deze uitkomst?
Het onderbouwt waarom driftreductie, bufferzones en emissiebeperking belangrijk zijn, juist nabij natuurgebieden en watergangen. Precisietechniek en goed volgens het etiket werken helpen om verspreiding naar de omgeving te beperken.
Hoeveel is er eigenlijk gemeten?
Het gaat om 13 bodemmonsters en 63 plantmonsters uit 12 gebieden. Dat is weinig voor harde conclusies. WUR noemt het zelf dan ook een eerste verkenning.
Wat zijn metabolieten?
Dat zijn afbraakproducten. Een middel valt in de bodem of in een plant uiteen in andere stoffen. Die kunnen langer aanwezig blijven dan het middel zelf.
Verandert er nu iets aan de regels?
Nee. Dit onderzoek verandert geen toelating en geen voorschrift. Het is wel een signaal dat er beter en systematischer gemeten gaat worden rond kwetsbare gebieden.