Waarom verdwijnen er steeds meer gewasbeschermingsmiddelen?
Het aantal beschikbare middelen daalt: veel werkzame stoffen halen de Europese herbeoordeling niet, het Ctgb weegt waterkwaliteit zwaarder mee en de maatschappelijke druk groeit. Voor telers betekent dit meer risico op resistentie en een grotere rol voor weerbaar telen.
Vraag een willekeurige teler naar de grootste uitdaging in de gewasbescherming, en het antwoord is vaak hetzelfde: er verdwijnen middelen. Dat is geen gevoel, maar een trend met een aantal duidelijke oorzaken. Wie begrijpt waaróm het pakket krimpt, kan er beter op anticiperen.
1. Strengere Europese herbeoordeling
Werkzame stoffen worden periodiek Europees herbeoordeeld. Een flink deel haalt die herregistratie niet meer. Volgens cijfers aangehaald door Boerenbusiness is sinds 2018 een orde van grootte van 250 stoffen herbeoordeeld, waarvan maar een deel op de markt blijft, en van de synthetische stoffen nog minder. De exacte aantallen schuiven, maar de richting is onmiskenbaar: het pakket wordt kleiner.
2. Waterkwaliteit weegt zwaarder mee
Het Ctgb betrekt sinds eind 2024 monitoringgegevens over het oppervlaktewater actief bij de toelating. Worden normen structureel overschreden, dan kan het Ctgb ingrijpen in bestaande toelatingen. Dat leidde begin 2026 al tot aangescherpte voorschriften bij zes middelen. Waterkwaliteit is dus geen randvoorwaarde meer, maar een directe factor in wat je mag gebruiken.
3. Maatschappelijke en juridische druk
Rond stoffen als PFAS groeit de druk om sneller in te grijpen, met milieugroepen en juridische procedures die de toelating uitdagen. Het Ctgb kan niet zomaar intrekken, maar de beweging is duidelijk. Zie PFAS in gewasbescherming.
Wat betekent dit voor jou?
Een krimpend pakket raakt je op twee manieren:
- Minder werkingsmechanismen om af te wisselen, waardoor het risico op resistentie toeneemt. Zorgvuldig rouleren wordt belangrijker, juist nu er minder te rouleren valt.
- Meer noodzaak tot weerbaarheid. Hoe minder je op individuele middelen leunt, hoe minder kwetsbaar je bent als er weer een wegvalt. Zie weerbaar telen.
De praktische les: bouw nu aan een robuuster teeltsysteem, beheer je resistentie strak en volg de toelatingsbesluiten op de voet. In de erkende nascholing vertalen we deze ontwikkelingen naar jouw sector.
Veelgestelde vragen
Verdwijnt straks alle chemie?
Nee. De inzet is minder chemisch en meer biologisch en teelttechnisch, met chemie als sluitstuk. Maar het aantal beschikbare synthetische middelen daalt wel duidelijk.
Wat is het grootste risico voor mij?
Minder middelen betekent minder werkingsmechanismen om af te wisselen, waardoor het risico op resistentie toeneemt. Weerbaar telen en goed resistentiebeheer worden daardoor belangrijker.
Hoe blijf ik op de hoogte?
Volg de besluiten van het Ctgb en controleer bij aankoop en toepassing het actuele etiket. Reken op aflever- en opgebruiktermijnen bij middelen waarvan de toelating verandert.