Wat zijn de regels voor restvloeistof en spoelwater?
Restvloeistof en spoelwater mogen niet in riool, sloot of erfput. Verdun restanten en verspuit ze op het behandelde perceel, of vang ze op en zuiver ze. Voor die opvang bestaan vijf zuiveringssystemen die flink verschillen in capaciteit en prijs.
Restvloeistof en spoelwater vragen om zorgvuldige omgang. De kern is: voorkom restanten waar mogelijk, verwerk wat overblijft verdund op het behandelde perceel en laat geen middelhoudend water in sloot, riool of erfafvoer komen. Reinig je op het erf, dan vang je het water op en zuiver je het.
Waar mogen restvloeistof en spoelwater heen?
Niet in het riool, niet in een erfput en niet in de sloot. Restvloeistof verdun je met schoon water en verspuit je op het behandelde perceel, binnen wat het etiket toestaat. Spoelwater verwerk je op dezelfde manier, of je vangt het op en zuivert het op een wasplaats.
Eén keer spoelwater in een put die afwatert op het oppervlaktewater kan al een meetbare verontreiniging geven. Daarom reinig je het liefst op het veld, en niet op een verharde erfvloer zonder opvang.
Begin bij goed plannen
De beste restvloeistof is vloeistof die niet ontstaat. Bereken vooraf hoeveel spuitvloeistof nodig is voor perceel, dosering en machine, en maak je tank niet voller dan nodig. Bij twijfel is nauwkeurig bijvullen vaak beter dan ruim mengen. Hoe je dat rekenwerk aanpakt, lees je in restvloeistof in de tank voorkomen.
Restvloeistof: verdund verspuiten op het perceel
Restvloeistof is de spuitvloeistof die overblijft in je tank. Die hoort niet weg, maar op het gewas. Verdun de rest met schoon water en verspuit hem op het behandelde perceel, binnen wat het etiket toestaat. Zo benut je het middel waarvoor het bedoeld is en houd je niets over dat je moet afvoeren.
Spoelwater: stapsgewijs naspoelen
Na het verspuiten van de restvloeistof spoel je het systeem na. Bij het reinigen kunnen resten loskomen uit de tank, de leidingen, de filters en de buitenkant van de machine. Spoel daarom stapsgewijs: liever een paar keer met weinig water dan één keer met veel. Elke keer verdun je de resten verder, en elke keer verspuit je het verdunde spoelwater op het perceel. Een schoonwatertank op de spuit maakt dit makkelijk: je spoelt na op het veld, zonder terug te rijden naar het erf.
Houd deze volgorde aan:
- Verspuit eerst de restvloeistof verdund op het perceel.
- Spoel daarna in stappen na met schoon water.
- Verwerk ook dat spoelwater op het behandelde perceel.
Hoe je de reiniging zelf aanpakt, lees je in veldspuit reinigen: intern en extern.
Reken eerst uit hoeveel afvalwater je hebt
Reinig je toch op het erf, bijvoorbeeld voor de uitwendige reiniging, dan moet je eerst weten waar je het over hebt. Een bruikbaar richtgetal: bij uitwendig reinigen met een hogedrukreiniger komt ongeveer 1 kubieke meter afvalwater vrij per uur schoonmaken. Tel daar het naspoelwater van de tank bij op en je hebt een jaartotaal.
Dat getal bepaalt alles wat hierna komt, want de zuiveringssystemen verschillen enorm in capaciteit. Kies je te klein, dan loopt het systeem vol en sta je alsnog met een probleem.
Eisen aan de wasplaats
De plek waar je reinigt moet een aaneengesloten verharding hebben: beton, asfalt of gekitte elementen. Het gaat erom dat er niets wegzakt.
Overdekken hoeft niet per se. Bij een onoverdekte wasplaats mag regenwater via een greppel infiltreren, maar het mag niet op oppervlaktewater worden geloosd. Reken er wel op dat regen je hoeveelheid afvalwater flink opdrijft, en dus je zuiveringscapaciteit.
De vijf zuiveringssystemen op een rij
Er zijn drie werkingsprincipes. Biologische afbraak door micro-organismen in grond en stro, verdamping door zon en wind, en fysisch-chemische zuivering met ozon, waterstofperoxide, actieve kool of UV.
| systeem | werking | capaciteit per jaar | indicatie kosten |
|---|---|---|---|
| Biofilter | afbraak en verdamping door planten | 3 tot 4 m³ per filter | €800 tot €1.000 |
| Phytobac (kunststof) | afbraak, verdamping door zon en wind | 2,5 m³ per bak | €7.500 tot €8.500 |
| Betonnen Phytobac | zelfde principe, groter | 500 liter per m² | €16.500 bij 20 m² |
| RemDry | verdamping, afbraak door zonlicht | 2,5 m³ per bak | €2.000, met mobiele wasplaats €3.500 tot €4.000 |
| Heliosec | verdamping, afbraak door zonlicht | wisselt per uitvoering | wisselt per uitvoering |
Het biofilter is het instapmodel en zelf te bouwen: één IBC-vat als buffer, drie IBC-vaten gevuld met biomix van gehakseld stro, compost en perceelsgrond, en twee vaten met zegge en wilg als nazuivering. Goedkoop en modulair, maar niet geschikt boven 12 kubieke meter per jaar, en je moet hem ‘s winters vorstvrij in de schuur zetten.
De Phytobac is een bak met perceelsgrond en stro waarin micro-organismen het werk doen. Gebruiksvriendelijk, maar niet geschikt boven 15 kubieke meter per jaar. De betonnen variant kan wel veel meer aan.
RemDry en Heliosec laten het water verdampen. Wat overblijft is vast residu, dat je samen met het folie eens per drie jaar afvoert als klein chemisch afval. Reken op ongeveer €250 voor die afvoer plus nieuw folie.
Biofilter en Phytobac hebben één ding gemeen dat je niet moet onderschatten: jaarlijks stro bijvullen en de biomix omzetten. Zonder dat onderhoud werkt de afbraak niet.
Wat mag je met het gezuiverde water?
Bij biofilter, Phytobac, RemDry en Heliosec blijft er geen water over, dus die vraag speelt daar niet. Fysisch-chemische systemen hebben een veel grotere capaciteit, enkele kubieke meters per uur, maar daar blijft wel water over. Dat mag je niet lozen. Je mag het hergebruiken om te wassen of als spuitvloeistof, maar niet om mee te beregenen.
Samen investeren mag
Een zuiveringssysteem is een flinke investering voor iets wat een paar keer per jaar draait. Je mag een wasplaats met zuivering delen met andere bedrijven of hem openstellen voor derden. Juridisch staat daar niets aan in de weg, en het maakt de betonnen Phytobac of een fysisch-chemisch systeem opeens een stuk realistischer.
Leg je werkwijze vast
Zeker op bedrijven met meerdere mensen is een vaste werkwijze belangrijk. Spreek af waar wordt gevuld, waar wordt gereinigd, hoe restanten worden voorkomen en wie controleert. Zo voorkom je dat goede bedoelingen in de praktijk toch leiden tot erfemissie. Waarom dat zo nauw luistert, lees je in emissiereductie en erfafspoeling.
Dit onderwerp komt ook terug in de online cursussen waarmee je je spuitlicentie verlengt en op de fysieke bijeenkomst Veiligheid & Techniek.
Zie ook: welke regels gelden voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.
Veelgestelde vragen
Mag spoelwater in het riool?
Nee. Spoelwater met middelresten hoort niet in het riool, een erfput of de sloot. Verdun het en verspuit het op het behandelde perceel, of vang het op en zuiver het op een wasplaats.
Hoe voorkom ik restvloeistof?
Bereken vooraf het benodigde volume en stem tankinhoud af op perceel en toepassing.
Hoeveel afvalwater komt er eigenlijk vrij?
Bij uitwendig reinigen met een hogedrukreiniger komt ongeveer 1 kubieke meter afvalwater vrij per uur schoonmaken. Reken dat vooraf uit voor een heel jaar, want dat bepaalt welk zuiveringssysteem groot genoeg is.
Wat is een Phytobac?
Een bak gevuld met perceelsgrond en stro, waarin micro-organismen de middelen afbreken en water verdampt door zon en wind. Een kunststof Phytobac verwerkt ongeveer 2,5 kubieke meter afvalwater per bak per jaar, een betonnen variant ongeveer 500 liter per vierkante meter per jaar.
Moet mijn wasplaats overdekt zijn?
Niet per se. Een wasplaats moet een aaneengesloten verharding hebben van beton, asfalt of gekitte elementen. Bij een onoverdekte wasplaats mag regenwater via een greppel infiltreren, maar het mag niet op oppervlaktewater worden geloosd.
Mag ik het gezuiverde water lozen?
Bij een biofilter, Phytobac, RemDry of Heliosec blijft er geen water over, dus die vraag speelt daar niet. Bij fysisch-chemische zuivering blijft wel water over: dat mag je hergebruiken om te wassen of als spuitvloeistof, maar niet lozen en niet gebruiken om te beregenen.