Gewasbescherming buiten de landbouw: regels voor hoveniers
Het kabinet dient het eerdere wetsvoorstel niet opnieuw in. Het bestaande gebruiksverbod buiten de landbouw blijft gelden. Dit betekent het voor onkruidbeheersing op verharding en in openbaar groen.
Als hovenier of groenaannemer mag je buiten de land- en tuinbouw in beginsel geen gewasbeschermingsmiddelen professioneel gebruiken. Dat geldt voor onkruid op verharding én voor openbaar groen. Er zijn beperkte uitzonderingen, met voorwaarden die je per situatie moet controleren.
Nieuws september 2026: wetsvoorstel komt niet terug
In de Kamerbrief van 24 september 2026 licht staatssecretaris Bertram toe waarom het oorspronkelijke voorstel tot wijziging van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden niet opnieuw wordt ingediend. Nieuwe Oogst berichtte daar op 25 september over.
Dit betekent niet dat het bestaande gebruiksverbod is opgeheven. Het besluit om een wetsvoorstel niet opnieuw in te dienen geeft je geen nieuwe toestemming om te spuiten. Voor een opdracht blijven de geldende regels leidend.
Welke regels gelden op verharding en in openbaar groen?
Het gebruiksverbod staat in artikel 27b van het Besluit gewasbeschermingsmiddelen en biociden. De specifieke uitzonderingen en voorwaarden zijn uitgewerkt in de Regeling gewasbeschermingsmiddelen en biociden.
Een bijzondere terreinfunctie of een lastig te bestrijden plant is op zichzelf geen vrijbrief. Controleer de actuele uitzondering voor precies die situatie. Ook als een uitzondering van toepassing is, moet het gekozen middel voor het beoogde gebruik zijn toegestaan.
Let op het onderscheid tussen een particuliere opdrachtgever en professioneel werk. Onderhoud uitvoeren bij een particulier maakt jouw toepassing niet automatisch particulier gebruik. Lees daarvoor ook de uitleg over gewasbeschermingsmiddelen in particuliere tuinen.
Controleer deze vijf punten vóór een opdracht
- Locatie en werkzaamheden. Leg vast om welk terrein, welke begroeiing en welk professioneel gebruik het gaat.
- Grondslag voor een uitzondering. Controleer of de situatie onder een actuele wettelijke uitzondering valt en of je aan alle voorwaarden voldoet. Noteer de vindplaats.
- Middel en toepassing. Zoek het product op in de Ctgb-toelatingendatabank. Controleer het wettelijk gebruiksvoorschrift voor de concrete toepassing.
- Vakbekwaamheid en uitvoering. Ga na welk bewijs bij de werkzaamheden hoort en welke eisen gelden voor veilig werken.
- Aanvullende afspraken. Controleer terreinregels en contractafspraken. Toestemming van een opdrachtgever vervangt geen wettelijke toestemming.
Kun je een voorwaarde niet onderbouwen? Laat de toepassing dan achterwege en vraag gericht uitleg aan de bevoegde toezichthouder. Met een vastgelegde controle kun je je keuze ook aan je opdrachtgever uitleggen.
Is een groen middel wel toegestaan?
De regels gaan over gewasbeschermingsmiddelen, niet alleen over synthetische chemie. De NVWA wijst erop dat ook groene of biologische gewasbeschermingsmiddelen een toelating en gebruiksvoorschriften hebben. ‘Natuurlijk’ betekent dus niet dat je een product overal mag toepassen.
Basisstoffen vormen een aparte categorie, met goedgekeurde toepassingen en voorwaarden. Controleer die afzonderlijk. Gebruik ook een schoonmaakmiddel niet zomaar als onkruidbestrijder: de productcategorie en toegestane toepassing zijn bepalend.
Waarom verharding aandacht vraagt
Regenwater kan resten van middelen vanaf verharding meenemen naar een kolk of het oppervlaktewater. De Unie van Waterschappen noemt de bescherming van waterkwaliteit als reden om het gebruiksverbod te steunen.
Bekijk een terrein daarom ook vanuit de afwatering. Waar stroomt regenwater heen? Waar liggen kolken en watergangen? Meer achtergrond vind je bij emissie naar oppervlaktewater beperken.
Onkruid beheersen met borstelen, warmte en onderhoud
Een bruikbaar beheerplan begint bij het terrein en het gewenste resultaat. Borstelen, schoffelen en thermische technieken vragen elk om een passende uitvoering. Houd rekening met hergroei en controleer het resultaat voordat je de volgende ronde plant.
Spreek met je opdrachtgever af welk beeld acceptabel is en hoe je dat beoordeelt. Er is geen universeel aantal behandelingen per jaar. Een druk belopen plein met smalle voegen vraagt een andere planning dan een weinig gebruikt pad met veel begroeiing.
De winst zit ook vóór de bestrijding
- Neem vegen mee in het onderhoud. Verwijder opgehoopt blad en vuil en let op plekken waar materiaal zich steeds verzamelt.
- Bekijk het ontwerp. Bespreek brede voegen, verzakkingen en moeilijk bereikbare randen bij herstel of herbestrating.
- Plan inspecties. Kijk hoe de begroeiing zich ontwikkelt, in plaats van alleen op klachten te reageren.
- Houd een beheerlogboek bij. Noteer methode, datum, omstandigheden en resultaat. Gebruik dat om de aanpak bij te stellen.
Vergelijk de mogelijkheden in onze gids over mechanische onkruidbestrijding.
Wanneer heb je als hovenier een spuitlicentie nodig?
Een spuitlicentie is een bewijs van vakbekwaamheid. Het heft het gebruiksverbod buiten de landbouw niet op. Voor alleen borstelen of schoffelen heb je geen spuitlicentie nodig. Koop, bewaar of gebruik je professionele gewasbeschermingsmiddelen, controleer dan bij RVO welk bewijs voor jouw werkzaamheden nodig is.
Moet je een bestaande licentie verlengen? Op de pagina spuitlicentie verlengen voor hoveniers en gemeenten vind je uitleg en passende cursussen. Kies op basis van je licentie, puntenstand en de werkzaamheden die je uitvoert.
Veelgestelde vragen
Is het verbod buiten de landbouw in september 2026 vervallen?
Nee. Het kabinet dient het eerdere wetsvoorstel niet opnieuw in, maar daarmee vervalt het bestaande gebruiksverbod niet. Voor professioneel gebruik buiten de landbouw blijven de geldende regels en beperkte uitzonderingen bepalend.
Mag ik als hovenier gewasbeschermingsmiddelen gebruiken op verharding?
In beginsel niet. Controleer of voor de concrete situatie een wettelijke uitzondering geldt en aan alle voorwaarden is voldaan. Een middeltoelating of geldige spuitlicentie is op zichzelf geen uitzondering op het gebruiksverbod.
Hoe vaak moet je onkruid op verharding behandelen?
Er is geen vast aantal rondes dat voor elk terrein werkt. De benodigde herhaling hangt onder meer af van de begroeiing, het weer, de methode, het onderhoud en het afgesproken kwaliteitsniveau. Plan controles en stuur daarop bij.
Heb ik een spuitlicentie nodig als ik alleen borstel of schoffel?
Voor uitsluitend mechanische onkruidbeheersing heb je geen spuitlicentie nodig. Andere werkzaamheden, zoals het kopen, opslaan of gebruiken van professionele gewasbeschermingsmiddelen, kunnen wel een bewijs van vakbekwaamheid vereisen. Controleer welke eisen bij jouw werkzaamheden horen.