Japanse kever meegelift uit Italië: waar moet jij op letten?
Eind juli 2026 vond een medewerker van een groothandel een dode Japanse kever in een pas geleverde transportbak uit Italië. De kever is een quarantaine-organisme. Vind je er een, dan moet je dat wettelijk melden. De NVWA vraagt handel, logistiek en vakantiegangers om tot en met oktober op te letten.
De NVWA meldde op 18 augustus 2026 dat er eind juli een dode Japanse kever in Nederland is gevonden. Hij lifte mee in een plastic transportbak uit Italië. De kever komt hier nog niet voor en dat moet zo blijven, want het is een quarantaine-organisme. Voor jou betekent dat vooral: weten hoe hij eruitziet en weten dat melden verplicht is.
Wat is er precies gevonden?
Een oplettende medewerker van een groothandel vond de kever in een transportbak die het bedrijf net had gekocht. Die bakken kwamen begin juli van een Italiaans bedrijf uit een gebied waar de Japanse kever voorkomt.
De NVWA gaat ervan uit dat de kever bij aankomst in Nederland al dood was. Om zeker te weten dat er geen levende kevers mee waren gekomen, plaatste de dienst vallen. Daar zaten geen extra kevers in. De komende jaren blijft de NVWA daar vallen zetten.
De dienst vraagt de handel, de logistiek en terugkerende vakantiegangers om op te letten. In Europa zit de kever nu in Noord-Italië, delen van Zwitserland, Duitsland, Kroatië en op de Azoren. De dichtstbijzijnde populatie zit in de Duitse deelstaat Hessen. De kevers liften mee met weg- en treinverkeer en leggen zo grote afstanden af.
Waarom is dit meer dan zomaar een insect?
De Japanse kever is een quarantaine-organisme met prioriteitsstatus, ook wel Q-organisme genoemd. Dat is een plaag die in de EU niet mag voorkomen. Duikt hij toch op, dan moet hij worden uitgeroeid. Daarin verschilt hij van een gewone plaag, die je met een schadedrempel benadert.
De volwassen kever vreet aan blad, bloemen, stengels en vruchten. De larven zitten in de grond en eten wortels, het liefst van grassen. De lijst met waardplanten is lang. Denk aan appel, druif, framboos, hazelaar, kers, pruim, roos, maïs, bonen, soja en blauwe regen. Voor de boomkwekerij, de fruitteelt, de sierteelt en het openbaar groen is dit dus dichtbij.
Merk je het in je werk? Voorlopig niet, want de kever zit hier niet. Wat wel verandert is waar je op let bij binnenkomende partijen, verpakking en transportmateriaal uit de besmette gebieden.
Merk je het in je administratie? Alleen als je iets vindt. Dan geldt een wettelijke meldplicht. Je mag dan ook geen plantenpaspoort meer afgeven voor de planten die mogelijk besmet zijn.
Merk je het pas later? Ja, en daar zit hier de kern. Vestigt de kever zich hier wel, dan volgen afgebakende gebieden met strenge maatregelen. Hoe later een vondst wordt gemeld, hoe groter zo’n gebied wordt. Vroeg melden houdt de maatregelen klein.
Waaraan herken je hem?
De kever is 8 tot 11 millimeter lang. Kop en lichaam zijn metaalgroen, de dekschilden zijn koperkleurig bruin. Het kenmerk waar het om draait zijn de haren: 5 plukken witte haren aan de zijkant van het achterlijf en 2 plukjes net achter de dekschilden.
Dat kenmerk heb je nodig, want er lopen hier soorten rond die op hem lijken:
- De inheemse rozenkever (Phyllopertha horticola) lijkt er het meest op. Bij hem zitten de grijswitte haren egaal over het hele lijf, niet in plukken.
- Anomala dubia en Mimela junii lijken er ook op, maar die hebben helemaal geen witte haren op het achterlijf.
- De meikever wordt er soms voor aangezien. Die is echter ongeveer 3 centimeter groot. De meikever heeft oranjebruine antennes met 6 of 7 lamellen, de Japanse kever zwarte met 3.
Twijfel je nog? Kijk dan naar de achterrand van het halsschild. Bij de Japanse kever zit daar een W-vormige knik. Bij de andere soorten ontbreekt die.
Het schadebeeld helpt ook. De kevers vreten grote gaten en laten van het blad alleen de nerven over, soms met een dun laagje weefsel ertussen. Die resten worden bruin en vallen af. Het lijkt op vraat van rupsen. De kevers zitten vaak in groepen bij elkaar.
Wat kun je nu doen?
- Controleer partijen, verpakking en transportmateriaal uit Noord-Italië, Zwitserland, Duitsland, Kroatië en de Azoren voor het laden. Ook lege bakken en pallets tellen mee.
- Houd bij vervoer in of door die gebieden de ramen en deuren van auto of vrachtwagen dicht als dat kan.
- Controleer bij recent gekochte planten uit een risicogebied ook de grond en de wortels. Daar kunnen eitjes, larven en poppen in zitten.
- Zie je een verdachte kever, vang hem dan. Bewaar hem in een bakje of potje met een klein luchtgaatje en een blad als voer. Koelen hoeft niet.
- Meld direct bij de NVWA, het liefst met een goede foto. Als bedrijf doe je dat via [email protected], particulieren gebruiken het meldformulier. Verplaats het materiaal niet meer en bestrijd zelf niets tot je toestemming hebt.
Die meldplicht is geen advies. Voor professionele marktdeelnemers staat hij in artikel 14, lid 1 van de Plantgezondheidsverordening (EU) 2016/2031.
Hoe blijf je dit bijhouden?
Er komen nieuwe plagen bij, en de soorten waar je op moet letten veranderen mee. Vijf jaar geleden had bijna niemand hier van de Japanse kever gehoord. Nu staat hij op de lijst waarvan je een vondst wettelijk moet melden.
Bijblijven met het herkennen van ziekten en plagen is precies waar je nascholing voor bedoeld is. Je verlengt je licentie niet alleen om punten te halen, maar ook om te blijven zien wat er in je gewas gebeurt.
Nog punten nodig? Bekijk hoe je je spuitlicentie verlengt en welke thema’s voor jouw licentie meetellen.
Veelgestelde vragen
Komt de Japanse kever nu in Nederland voor?
Nee. De NVWA meldt dat de kever nog niet in Nederland voorkomt. De kever die eind juli werd gevonden was al dood bij aankomst. De NVWA zette vallen uit en vond daarin geen extra kevers. In Europa zit de kever wel in Noord-Italië, delen van Zwitserland, Duitsland, Kroatië en op de Azoren. De dichtstbijzijnde populatie zit in de Duitse deelstaat Hessen.
Hoe zie ik het verschil met de rozenkever?
Kijk naar de haren. De Japanse kever heeft 5 plukken witte haren aan de zijkant van het achterlijf en 2 plukjes net achter de dekschilden. Bij de inheemse rozenkever zitten de grijswitte haren egaal over het hele lijf. Daarnaast heeft het halsschild van de Japanse kever aan de achterrand een W-vormige knik. Die heeft de rozenkever niet.
Moet ik een vondst melden?
Ja, als bedrijf is dat wettelijk verplicht. De meldplicht voor professionele marktdeelnemers staat in artikel 14, lid 1 van de Plantgezondheidsverordening (EU) 2016/2031. Bedrijven melden via [email protected]. Particulieren gebruiken het meldformulier van de NVWA.
Mag ik zelf bestrijden als ik de kever vind?
Nee. De NVWA schrijft dat je geen handelingen met de planten mag uitvoeren tot je toestemming hebt van de NVWA of je keuringsdienst. Ook bestrijden mag tot die tijd niet. Je mag voor mogelijk besmette planten ook geen plantenpaspoort afgeven.
Wanneer is de kans op een meelifter het grootst?
De volwassen kevers komen voor van begin juni tot oktober, met een piek van half juli tot en met half augustus. De NVWA vraagt handel en logistiek juist in de periode juni tot en met oktober alert te zijn bij transport uit of door de besmette gebieden.