Convenant Gewasbescherming getekend: wat betekent het voor jou?
Het Convenant Gewasbescherming legt vast dat de milieubelasting van gewasbescherming in 2040 fors omlaag moet, met tussenmetingen in 2030 en 2035. Voor jouw dagelijkse praktijk verandert er voorlopig niets: het is een raamakkoord. In september begon de uitwerking per sector en sloten ook de provincies aan. Concrete sectorafspraken worden nog uitgewerkt.
Je merkt het al jaren. Er verdwijnen middelen, de eisen worden strenger, en de ene gemeente bedenkt iets anders dan de provincie ernaast. Op 14 juli 2026 is daar een afspraak over gemaakt: het Convenant Gewasbescherming.
Dat moet een eind maken aan die lappendeken. Tegelijk legt het vast hoeveel de milieubelasting omlaag moet. Kort antwoord vooraf: voor je werk van deze week verandert er niets. Voor je planning van de komende jaren wel.
Wat is er precies getekend?
Het kabinet en zeven partijen tekenden een hoofdlijnenconvenant. Dat is een raamakkoord. Het legt de richting en de spelregels vast, maar niet de cijfers per sector.
Aan tafel zaten het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, de Unie van Waterschappen, LTO Nederland, NAJK, BO Akkerbouw, Greenports Nederland en het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel. Onafhankelijk voorzitter was Gert-Jan Segers, onder regie van staatssecretaris Silvio Erkens.
Niet iedereen tekende. Stichting Natuur & Milieu en LandschappenNL waren wel bij de onderhandelingen, maar zetten geen handtekening.
Wat is er sinds de ondertekening gebeurd?
Op 10 september 2026 tekenden ook de provincies het convenant. Dat deden ze via het Interprovinciaal Overleg (IPO). Ze zaten al aan tafel, maar hadden meer tijd nodig voor hun eigen besluitvorming.
De provincies tekenden met een paar kanttekeningen. Ze willen nog niet vastzitten aan afspraken die pas in de deelconvenanten worden gemaakt. Ook vragen ze om natuur- en milieuorganisaties bij die uitwerking te betrekken.
Een dag eerder, op 9 september, begon de tweede fase. Volgens LTO komen er deelconvenanten voor de volgende sectoren: akkerbouw, vollegrondsgroente, bomen, vaste planten en zomerbloemen, fruitteelt, bloembollen, glastuinbouw en biologisch. Per sector komt er eerst een plan van aanpak.
Voor je werk van deze week verandert er nog steeds niets.
De afspraken op hoofdlijnen
| Onderwerp | Afspraak |
|---|---|
| Einddoel | de milieubelasting fors omlaag in 2040 |
| Tussenmetingen | 2030 en 2035 |
| Omgevingskader | beoogd uiterlijk 1 maart 2027 |
| Deelconvenanten per sector | start september 2026, beoogd eind 2026 |
| Budget | indicatief €250 miljoen |
Er komt ook een innovatie- en kennisprogramma voor alternatieve technieken. En een onafhankelijke data-autoriteit die gegevens over gebruik en milieubelasting gaat verzamelen.
Dat omgevingskader gaat over plekken waar mensen langdurig verblijven. Denk aan woningen, scholen en kinderopvang. Juist daar maken gemeenten en provincies nu ieder hun eigen regels. Eén landelijk kader moet daarvoor in de plaats komen.
Wat betekent dit voor jou?
In je werk. Nu niets. Er staan geen reductiepercentages of sectoreisen in. Je toelating en je etiket blijven bepalen wat je mag toepassen, in welke dosering en onder welke voorwaarden.
In je portemonnee. Dat is nog onduidelijk, en dat is meteen het pijnpunt. Er is indicatief 250 miljoen euro gereserveerd, maar wie welke investering vergoed krijgt, staat er nog niet in.
In je administratie. Er komt een data-autoriteit die gebruik en milieubelasting gaat verzamelen. Reken erop dat vastleggen belangrijker wordt, niet minder belangrijk.
Bij je spuitlicentie. Je punten en verlengingseisen veranderen niet. Wel zal de inhoud van cursussen de komende jaren meebewegen met wat er in de deelconvenanten wordt afgesproken.
Later. Dit najaar wordt het concreet. Vanaf september 2026 wordt er per sector onderhandeld, en die deelconvenanten worden beoogd voor eind 2026. Dan pas weet je wat er van de akkerbouw, de glastuinbouw, de bollenteelt of de boomteelt gevraagd wordt.
Wat is er nog niet geregeld?
Eerlijk is eerlijk, er staan flinke gaten open. LTO benoemt ze ook. Ze gaan alle drie over geld en risico:
- Een vergoeding voor investeringen in geïntegreerde gewasbescherming. Die zijn vaak kostbaar.
- Een fonds voor maatregelen waarbij het teeltrisico bij de ondernemer ligt.
- Samenwerking in de keten, zodat de kosten niet alleen op het bedrijf blijven hangen.
Daar komt de kritiek dan ook vandaan. Het raamwerk is rond, en de afspraken die pijn doen komen later. Of dat terecht is, weten we eind dit jaar.
Wat kun je nu doen?
- Verander niets aan je werkwijze op basis van dit nieuws. Toelating en etiket blijven bepalend.
- Volg je eigen sectororganisatie. Daar wordt jouw deelconvenant uitonderhandeld.
- Werk aan weerbaarheid waar dat toch al loont. Bodem, vruchtwisseling, monitoring en preventie staan in elk scenario aan de goede kant van de streep. Zie weerbaar telen en waarom er middelen verdwijnen.
Hoe blijf je dit bijhouden?
Het middelenpakket wordt de komende jaren niet ruimer. Dat wisten we al vóór 14 juli, en daar verandert dit convenant niets aan. Wat wél verandert: er ligt nu een tijdlijn waarop je kunt plannen, in plaats van per gemeente afwachten.
De richting is dezelfde als in de Toekomstvisie 2030. In de erkende nascholing vertalen we die ontwikkelingen naar jouw praktijk. Ben je toe aan punten, bekijk dan hoe je je spuitlicentie verlengt.
Veelgestelde vragen
Is het convenant een wet?
Nee. Het is een raamakkoord tussen het kabinet en zeven partijen, geen wetgeving. Wat je vandaag mag en moet, staat nog steeds in de toelating en op het etiket. Die blijven leidend.
Moet ik nu iets anders gaan doen op het bedrijf?
Nee. Er staan in dit hoofdlijnenconvenant nog geen concrete reductiepercentages of sectoreisen. Blijf werken volgens de actuele toelating en het etiket.
Wanneer weet ik wat er voor mijn sector gaat gelden?
De deelconvenanten per sector worden vanaf september 2026 uitonderhandeld en worden beoogd voor eind 2026. Dan wordt pas duidelijk wat er per sector concreet wordt gevraagd.
Heeft iedereen getekend?
Nee. Stichting Natuur & Milieu en LandschappenNL zaten wel aan tafel maar hebben niet getekend. De provincies tekenden later, op 10 september 2026. Het convenant is dus een akkoord tussen het kabinet, de provincies, de gemeenten, de waterschappen, de plantaardige sectoren en de levensmiddelenhandel.
Verandert dit iets aan mijn spuitlicentie?
Nee. Het aantal nascholingspunten en de verlengingseisen voor UG, BG, AG en DB blijven ongewijzigd. Wel is het aannemelijk dat de inhoud van cursussen de komende jaren meebeweegt met de afspraken uit de deelconvenanten.