Botrytis (grauwe schimmel) herkennen en beheersen
Botrytis, of grauwe schimmel, tast een breed scala aan gewassen aan via wonden, afstervend weefsel en vocht. Herkenbaar aan het grauwe pluis. Beheersing draait om klimaat, hygiëne en resistentiemanagement.
Botrytis, beter bekend als grauwe schimmel, is een van de breedst voorkomende ziekten in de tuinbouw. De schimmel tast een groot aantal gewassen aan en maakt dankbaar gebruik van vocht, wonden en afstervend weefsel. Herkennen is meestal niet moeilijk; het draait vooral om de omstandigheden onder controle houden.
Zo herken je Botrytis
- Schimmeldek: een grauw tot muisgrijs, pluizig dek op het aangetaste weefsel. Dit is het meest kenmerkende teken.
- Plaats: vooral op afstervend, beschadigd of oud weefsel: uitgebloeide bloemen, wonden, vruchten en zwakke plantendelen.
- Sporen: bij aanraking of luchtbeweging stuiven de grijze sporen zichtbaar op.
- Gevolg: zacht rot van vruchten, bloemen en stengels, en smet op bloemen en jonge planten.
Waarom Botrytis zo breed toeslaat
De schimmel leeft goed op dood en verzwakt materiaal en heeft een breed waardplantenbereik. De belangrijkste aanjagers zijn vocht, beschadiging en afstervend weefsel, en die komen in vrijwel elke teelt voor. Beschadiging bij oogst of gewaswerk, uitgebloeide bloemresten en een vochtig klimaat vormen samen de ideale omstandigheden.
Zo pak je het aan
Botrytis is een schoolvoorbeeld van een ziekte waar preventie het meeste oplevert, binnen geïntegreerde gewasbescherming:
- Klimaat sturen: verlaag de luchtvochtigheid door te luchten en te stoken, en houd een open gewasstructuur aan zodat het gewas sneller opdroogt.
- Hygiëne: verwijder afstervend materiaal, uitgebloeide bloemen en gewasresten, want dat is de voedingsbodem.
- Wonden beperken: werk voorzichtig bij oogst en gewasverzorging, want beschadiging is een invalspoort.
- Waarnemen en gericht ingrijpen: controleer regelmatig en werk met schadedrempels. Wissel werkingsmechanismen af om resistentie te voorkomen, want Botrytis wordt daar snel ongevoelig voor. Controleer de toelating en volg het etiket.
Oefen je herkenning
In de herken-beeldenbank en de gratis Examentrainer oefen je met echte beelden van Botrytis en andere schimmelziekten. Zo leer je het grauwe pluis en de typische plaatsen van aantasting sneller herkennen.
Veelgestelde vragen
Hoe herken ik Botrytis?
Aan het grauwe, muisgrijze, pluizige schimmeldek dat vooral op afstervend, beschadigd of oud weefsel groeit: uitgebloeide bloemen, wonden, vruchten en zwakke plantendelen. Bij aanraking of luchtbeweging stuiven de sporen op.
Waarom komt Botrytis in zoveel gewassen voor?
Botrytis heeft een breed waardplantenbereik en leeft goed op dood en verzwakt materiaal. Vocht, beschadiging en afstervend weefsel zijn de belangrijkste aanjagers, en die komen in vrijwel elke teelt voor.
Waarom is klimaat zo belangrijk bij Botrytis?
De schimmel gedijt bij hoge luchtvochtigheid en bladnatheid. Door te luchten, te stoken en een open gewasstructuur aan te houden, verlaag je de vochtigheid en maak je de omstandigheden ongunstig voor infectie.
Waarom ontwikkelt Botrytis snel resistentie?
Botrytis heeft veel generaties per seizoen en een grote genetische variatie. Daardoor kan de schimmel snel ongevoelig worden voor een werkingsmechanisme. Het afwisselen van middelen met verschillende werking is daarom belangrijk.