Bijen, bestuivers en spuitmoment, waar moet je op letten?
Bestuivers vragen extra aandacht bij gewasbescherming. Kijk naar bloei, bloeiende onkruiden, spuitmoment, drift, etiket en omgeving. Een middel dat is toegelaten, moet nog steeds zorgvuldig worden toegepast.
Bestuivers zijn belangrijk voor landbouw en natuur. Denk aan honingbijen, wilde bijen, hommels en andere insecten. Bij gewasbescherming vraagt dat om scherp werken. Niet uit angst, maar uit vakmanschap.
Het korte antwoord: kijk niet alleen naar het middel, maar ook naar bloei, spuitmoment, drift, etiket en omgeving.
Waarom bestuivers extra aandacht krijgen
In internationaal onderzoek wordt steeds preciezer gekeken naar het effect van gewasbeschermingsmiddelen op bestuivers. Recent onderzoek naar risicobeoordeling bij honingbijen laat zien dat proefopzet en statistiek veel invloed hebben op hoe risico wordt beoordeeld. Dat klinkt wetenschappelijk, maar de praktijkboodschap is herkenbaar: risico’s voor bestuivers moeten serieus en goed onderbouwd worden bekeken.
Voor telers betekent dit niet dat elk middel verdacht is. Het betekent wel dat zorgvuldig toepassen steeds belangrijker wordt.
Begin bij het etiket
Het etiket en wettelijk gebruiksvoorschrift geven aan hoe je een middel mag gebruiken. Let daarbij op:
- toepassing in of rond bloei;
- waarschuwingen voor bijen en bestuivers;
- gewasstadium;
- dosering;
- driftreducerende techniek;
- wachttijd en veiligheidstermijn;
- beperkingen voor bepaalde teelten of omstandigheden.
Gebruik nooit alleen ervaring uit het verleden. Etiketten veranderen.
Let op bloei, ook buiten het gewas
Bij bestuivers denkt men vaak alleen aan bloeiende fruitbomen of bloeiende gewassen. Maar ook bloeiende onkruiden kunnen aantrekkelijk zijn. Denk aan bloeiende planten in perceelsranden, onder bomen, op kopakkers of langs sloten.
Een praktische controle voor toepassing:
- Staat het gewas in bloei?
- Staan er bloeiende onkruiden in het perceel?
- Zijn er bloeiende randen of aangrenzende percelen?
- Is er bijenactiviteit zichtbaar?
- Staat er iets op het etiket over bijen of bloei?
Spuitmoment en weer
Het spuitmoment bepaalt mede het risico. Veel bestuivers zijn overdag actiever dan in de avond, maar avondspuiten is geen vrijbrief. Let ook op wind, temperatuur, luchtvochtigheid, dauw en kans op drift.
Een slecht gekozen moment kan zorgen voor minder werking, meer drift of meer risico voor niet doelorganismen.
Communicatie helpt
Werk je in fruitteelt, zaadteelt of een gebied met imkers in de buurt, stem dan tijdig af. Dat voorkomt misverstanden en geeft ruimte om spuitmomenten beter te plannen.
Wat betekent dit voor je spuitlicentie?
Bestuivers beschermen hoort bij professioneel werken met gewasbescherming. Het raakt Teelt, Veiligheid & Techniek, driftreductie, etiketkennis en IPM. In de AgriLearn cursussen komt dit terug in praktische keuzes: wanneer toepassen, wanneer wachten en waar let je op in het veld?
Veelgestelde vragen
Mag je spuiten als er bijen vliegen?
Dat hangt af van het middel, het etiket, het gewas, bloei en omstandigheden. Lees altijd het etiket en voorkom toepassing op bloeiende gewassen of bloeiende onkruiden als dat niet is toegestaan.
Waarom zijn bloeiende onkruiden belangrijk?
Omdat bijen en andere bestuivers daar ook op vliegen. Een perceel zonder bloeiend gewas kan toch aantrekkelijk zijn door bloeiende onkruiden in of langs het perceel.
Is avondspuiten altijd beter voor bijen?
Niet automatisch. Avondspuiten kan helpen als bestuivers dan minder actief zijn, maar etiket, weersomstandigheden, drift en gewas blijven leidend.